Tyreoidektomia to zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu tarczycy – w całości lub w części. Zakres operacji zależy od rozpoznania, wyników badań, wielkości zmian w gruczole oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Najczęściej mówi się o dwóch głównych metodach leczenia: tyreoidektomii całkowitej oraz częściowej. Różnią się one przede wszystkim rozległością zabiegu i dalszym postępowaniem po operacji.
Czym jest tyreoidektomia całkowita?
Tyreoidektomia całkowita oznacza usunięcie całego gruczołu tarczowego. Taki zabieg może być zalecany między innymi w przypadku nowotworu tarczycy, dużego wola, zmian obejmujących oba płaty tarczycy lub wybranych postaci nadczynności tarczycy. Ostateczna decyzja zawsze jest podejmowana indywidualnie – po analizie wyników badań obrazowych, laboratoryjnych i ewentualnej biopsji.
Po całkowitym usunięciu tarczycy organizm nie produkuje już hormonów tarczycowych. Z tego powodu pacjent musi przyjmować lewotyroksynę – zwykle codziennie i do końca życia. Leczenie hormonalne pozwala zastąpić funkcję usuniętego gruczołu i utrzymać prawidłową gospodarkę hormonalną.
Czym jest tyreoidektomia częściowa?
Tyreoidektomia częściowa polega na usunięciu fragmentu tarczycy – najczęściej jednego płata, czasem z cieśnią. W praktyce można spotkać również określenie lobektomia lub hemityreoidektomia. Ten zakres operacji bywa rozważany przy pojedynczych guzkach, zmianach ograniczonych do jednego płata lub wtedy, gdy nie ma wskazań do usunięcia całego gruczołu.
Po operacji częściowej pozostała część tarczycy może nadal produkować hormony. Nie każdy pacjent wymaga więc stałego leczenia hormonalnego, choć konieczna jest kontrola TSH i dalsza obserwacja endokrynologiczna. U części osób leczenie hormonalne może okazać się potrzebne po pewnym czasie.
Tyreoidektomia całkowita a częściowa – najważniejsza różnica
Najważniejsza różnica dotyczy zakresu operacji. W tyreoidektomii całkowitej chirurg usuwa całą tarczycę. W tyreoidektomii częściowej pozostawia fragment gruczołu, który może dalej pełnić swoją funkcję.
Różnice mogą dotyczyć także dalszego leczenia. Po tyreoidektomii całkowitej konieczne jest stałe przyjmowanie hormonów tarczycy. Po zabiegu częściowym decyzja zależy od wyników badań i pracy pozostawionej części gruczołu. W obu przypadkach pacjent pozostaje pod opieką lekarza, a plan kontroli jest ustalany indywidualnie.
Kiedy lekarz może zalecić operację tarczycy?
Operacja tarczycy może być brana pod uwagę, gdy zmiany w tarczycy budzą podejrzenie nowotworu, powodują ucisk na tchawicę lub przełyk, szybko się powiększają albo prowadzą do trudnej do kontrolowania nadczynności. Wskazaniem może być również duże wole, które powoduje dyskomfort, problemy z połykaniem, oddychaniem lub widoczne zniekształcenie szyi.
Czy tyreoidektomia jest bezpieczna?
Tyreoidektomia jest zabiegiem wykonywanym rutynowo w chirurgii endokrynologicznej, jednak jak każda operacja wiąże się z ryzykiem powikłań. Możliwe są między innymi krwawienie, infekcja, przejściowa lub utrwalona chrypka, uszkodzenie nerwu krtaniowego wstecznego albo zaburzenia poziomu wapnia związane z funkcją przytarczyc. Ryzyko zależy od rodzaju choroby, zakresu operacji, budowy anatomicznej pacjenta oraz doświadczenia zespołu operacyjnego.