Usunięcie tarczycy nie przekreśla możliwości zajścia w ciążę ani urodzenia zdrowego dziecka. Warunkiem bezpiecznego rozpoczęcia starań jest prawidłowo dobrane leczenie hormonalne oraz stabilne wyniki badań. Pacjentka powinna pozostawać pod kontrolą endokrynologa, a w przypadku operacji z powodu nowotworu – również lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.
Czy po usunięciu tarczycy można zajść w ciążę?
Po całkowitym usunięciu tarczycy organizm przestaje samodzielnie produkować hormony tarczycowe. Ich funkcję przejmuje przyjmowana codziennie lewotyroksyna. Lek należy stosować przez całe życie, a jego dawkę dopasowuje się na podstawie stężenia TSH i FT4.
W przypadku usunięcia jednego płata tarczycy pozostała część gruczołu może nadal wytwarzać odpowiednią ilość hormonów. Nie każda pacjentka wymaga wtedy stałego leczenia, jednak przed rozpoczęciem starań konieczna jest kontrola parametrów tarczycowych.
Samo usunięcie tarczycy nie wpływa negatywnie na przebieg przyszłej ciąży. Ryzyko pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy po operacji występuje niewyrównana niedoczynność tarczycy lub zaburzenia gospodarki wapniowej związane z niedoczynnością przytarczyc.
Kiedy można rozpocząć starania o ciążę?
Nie ma jednego okresu, który każda pacjentka musi odczekać po operacji. Termin rozpoczęcia starań zależy od powodu zabiegu, jego zakresu, przebiegu rekonwalescencji oraz uzyskanych wyników badań.
Przed planowaną ciążą należy oznaczyć przede wszystkim TSH i FT4. U kobiet przyjmujących lewotyroksynę aktualne zalecenia wskazują, że rozsądnym celem przed poczęciem jest TSH w zakresie 0,5–2,5 mU/l. Wynik powinien być oceniany razem z samopoczuciem pacjentki, dawką leku i wskazaniem do operacji.
Usunięcie tarczycy a planowanie ciąży wymaga wcześniejszego ustalenia z lekarzem, kiedy wykonać kolejne badania i jak postąpić po otrzymaniu dodatniego testu ciążowego. Nie należy samodzielnie odstawiać lewotyroksyny ani zmieniać jej dawkowania.
Lewotyroksyna po usunięciu tarczycy w czasie ciąży
Lewotyroksyna jest podstawowym lekiem stosowanym u kobiet z niedoczynnością tarczycy i może być bezpiecznie przyjmowana w ciąży. Prawidłowe stężenie hormonów tarczycowych ma szczególne znaczenie w pierwszych tygodniach rozwoju płodu.
W czasie ciąży zapotrzebowanie na lewotyroksynę zwykle wzrasta. Według wytycznych American Thyroid Association wiele pacjentek z jawną niedoczynnością wymaga zwiększenia dawki już w pierwszym trymestrze. Wielkość zmiany powinna uwzględniać wyjściowe TSH oraz dotychczasową dawkę leku, ponieważ zbyt intensywne leczenie również nie jest korzystne.
Po potwierdzeniu ciąży należy możliwie szybko skontaktować się z endokrynologiem. Badania TSH i FT4 wykonuje się regularnie – często co około cztery tygodnie w pierwszej połowie ciąży, a później zgodnie z decyzją lekarza.
Lewotyroksynę najlepiej przyjmować na czczo, popijając wodą. Preparaty zawierające żelazo lub wapń mogą ograniczać jej wchłanianie, dlatego zwykle zaleca się zachowanie co najmniej czterogodzinnego odstępu pomiędzy lekami.
Usunięcie tarczycy z powodu choroby Gravesa-Basedowa
Pacjentki operowane z powodu choroby Gravesa-Basedowa mogą mieć we krwi przeciwciała przeciw receptorowi TSH – TRAb – mimo braku tarczycy. Przeciwciała te mogą przenikać przez łożysko i wpływać na tarczycę płodu.
Przed ciążą oraz na jej początku lekarz może zlecić oznaczenie TRAb. W przypadku podwyższonego wyniku konieczne jest dokładniejsze monitorowanie ciąży przez endokrynologa i ginekologa-położnika.
Ciąża po leczeniu raka tarczycy
Gdy usunięcie tarczycy było elementem leczenia nowotworu, termin ciąży ustala się indywidualnie. Lekarz bierze pod uwagę rodzaj nowotworu, ryzyko nawrotu, wyniki kontroli oraz wymagany poziom supresji TSH.
Jeżeli po operacji zastosowano leczenie jodem promieniotwórczym I-131, ze staraniami należy odczekać co najmniej sześć miesięcy. W niektórych sytuacjach lekarz może zalecić dłuższy okres – zależnie od przebiegu leczenia i planowanych badań kontrolnych.
Usunięcie tarczycy a bezpieczna ciąża
Dobrze wyrównana niedoczynność tarczycy pozwala na prawidłowy przebieg ciąży. Najważniejsze jest przygotowanie przed poczęciem – ustabilizowanie TSH i FT4, regularne stosowanie lewotyroksyny oraz zaplanowanie kontroli po uzyskaniu dodatniego testu.
Usunięcie tarczycy wymaga stałej opieki medycznej, lecz przy prawidłowym leczeniu nie stanowi przeciwwskazania do macierzyństwa. Każdą decyzję dotyczącą terminu rozpoczęcia starań oraz dawkowania leków należy skonsultować z endokrynologiem.